آزمایش کالپروتکتین در کودکان؛ تست مدفوع برای تشخیص اختلالات روده در کودکان

آزمایش کالپروتکتین یا به انگلیسی Calperotectin آزمایشی برای تشخیص و نظارت بر روند رشد بیماری التهابی روده در کودکان است. این آزمایش به طور خاص و تخصصی بر روی تشخیص بیماری التهابی روده تمرکز دارد. معمولاً زمانی از این تست تشخیصی استفاده می‌شود که فرزند یا کودک شما دچار علائمی از قبیل اسهال آبکی، درد شکمی، کاهش وزن بی دلیل و تب و … را داشته باشد.

اما سوالی که پیش می‌آید این است که چرا فرزندمان باید آزمایش کالپروتکتین بدهد؟ این آزمایش چه تنایجی را مشخص می‌کند؟ برای انجام آزمایش Calperotectin چه اقداماتی لازم است؟

در ادامه همراه ما باشید تا بیشتر با تست تشخیص بیماری التهاب روده یعنی کالپروتکتین، آشنا شوید.

کالپروتکتین چیست؟

آزمایش کالپروتکتین مدفوع (Fecal Calperotectin) تستی است برای تشخیص وجود پروتئین “کالپروتکتین” در مدفوع. این آزمایش مدفوع به تشخیص پروتئین مربوطه که توسط نوتروفیل آزاد می‌شود، می‌پردازد. نوتروفیل نوعی گلبول سفید است که اگر در دستگاه گوارش وجود داشته باشد، خبر از التهاب دستگاه مربوطه را می‌دهد.

به دنبال آزاد شدن نوتروفیل‌ها، کالپروتکتین نیز آزاد شده و سطح آن در مدفوع بالا می‌‌رود. بنابراین اگر در تفسیر آزمایش Calperotectin میزان این پروتئین بالا باشد، یعنی فرزند شما روده‌های ملهتبی دارد.

علائمی که خبر از التهاب روده می‌دهند!

معمولاً پزشکان و متخصصان کودک زمانی از این آزمایش استفاده می‌‌کنند که فرزند شما علائم و نشانه‌های زیر را داشته باشد:

• دل درد در کودک
• تب بی دلیل
• کاهش وزن ناگهانی
• اسهال آبکی و خونی مکرر

این علائم به صورت دوره‌ای ظاهر می‌شوند و مقطعی هستند. پس اگر شاهد اسهال خونی فرزندتان روی پوشک بودید و یا متوجه تب‌های دوره‌ای که قطع نمی‌شوند شدید، در اولین فرصت به دکتر متخصص اطفال مراجعه نمایید.

آزمایش کالپروتکتین در کودکان چطور انجام می‌شود؟

برای انجام این آزمایش تنها چیزی که لازم است، نمونه مدفوع کودک شماست. برای این کار می‌توانید یک ظرف نمونه مدفوع را از آزمایشگاه بگیرید، به خانه ببرید و بعد از قرار دادن نمونه داخل ظرف آن را به آزمایشگاه ببرید. اما اگر نمی‌خواهید در خانه تست بگیرید، می‌توانید این کار را در آزمایشگاه انجام دهید.

حتماً توجه داشته باشید که نمونه مدفوع فرزندتان بایستی خشک و عاری از هرگونه ادرار یا آب باشد.

چرا کالپروتکتین برای کودکان انجام می شود؟

این آزمایش تنها برای تشخیص بیماری التهاب روده مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؛ بلکه برای سایر اختلالات گوارشی در کودکان نیز از آن استفاده می‌شود.

طی اخرین تحقیقاتی که در سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۱ انجام شده، ۷۶ کودک در سنین ۱ تا ۱۲۰ ماه تحت بیوپسی مخاط عمیق رکتوم در مرکز پزشکی کودکان قرار گرفتند. با استفاده از آزمایش کالپروتکتین در طی این بازه زمانی، نتایج زیر حاصل شد:

• ۱۹ کودک به بیماری هیرشپرونگ مبتلا بودند.
• ۵۷ کودک دارای سلول‌های گانلگیون عصبی در بیوپسی بودند.

این نشان می‌دهد که آزمایش کالپروتکتین برای کودکان تنها بیماری التهاب روده را تشخیص نداده و می‌توان به کمک پروتئین کالپروتکتین موجود در مدفوع، عارضه‌های دیگری از جمله هیرشپرونگ یا وجود سلول عصبی گانلگیون را نیز تشخیص داد!

منبع: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

بیشتر بخوانید: بیمای هیرشپرونگ در کودکان

آزمایش کالپروتکتین برای تشخیص کدام بیماری‌ها به کار می‌رود؟

از این آزمایش زمانی استفاده می‌شود که دکتر متخصص اطفال به بیماری‌های شک داشته باشد از جمله:

• کولیت اولسراتیو روده
• بیماری التهاب روده
• کولیت عفونی
• بیماری کرون در کودکان
• هیرشپرونگ
• سلیاک

این بیماری‌ها همگی التهاب مخاط روده را به همراه دارند و بالتبع دچار افزایش سطح پروتئین کالپروتکتین در روده و مدفوع می‌شوند. به همین سبب آزمایش مربوطه می‌تواند به تشخیص اختلالات التهابی در روده بپردازد.

عوامل مداخله‌گر در آزمایش Calperotectin

عواملی که موجب ایجاد اختلال در نتایج این آزمایش در کودکان می‌شود، عبارتند از:

• رفلاکس معده
• بیماری سلیاک
• دیورتیکولیت روده
• عفونت‌هایی مانند اسهال خونی باکتریایی و گاستریت هلیکوباکتر پیلوری و …
• مصرف داروهای قلبی مانند آسپرین، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و … که موجب افزایش سطح پروتئین کالپروتکتین می‌شوند.

اگر فرزندتان در چنین شرایطی به سر می‌برد یا یک وضعیت پزشکی خاص دارد، بهتر است قبل از انجام تست حتماً آن را با پزشک در میان بگذارید.

بیشتر بخوانید: تنگی مجرای ادرار در کودکان

تست‌های مرتبط و جایگزین آزمایش کالپروتکتین

ممکن است در کنار این آزمایش، پزشک کودک شما آزمایشات دیگری نیز تجویز کند که جایگزین و یا مرتبط با کالپروتکتین است. آزمایشات جایگزین و مرتبط عبارتند از:

• آزمایش OB یا خون مخفی در مدفوع
• آزمایش کشت مدفوع
• آزمایش مدفوع

جهت دریافت مشاوره و انجام آزمایش کالپروتکتین با دکتر بهار اشجعی نوبت بگیرید.

خلاصه کلام

تست تشخیصی کالپروتکتین به شناسایی میزان و سطح پروتئین کالپروتکتین در مدفوع پرداخته و می‌تواند تشخیص دهد که میزان آن در مخاط ملتهب روده چقدر است. اگر شاهد اسهال آبکی یا خونی دوره‌ای به همراه تب و کاهش وزن بی دلیل در فرزندتان هستید، در اولین فرصت به یک پزشک متخصص اطفال یا جراح کودکان و نوزادان مراجعه کنید تا بتوانید با این آزمایش علت اخلالات فرزندتان را به درستی تشخیص دهید.